

D4080

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཨ་ཀ་ར་ཤཱན་ཏིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་བཟང་པོ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀ་ལྱ་ན་ཀནྟོ་ནཱ་མ པྲ་ཀ་ར་ཎ།བོད་སྐད་དུ། དགེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་ དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ངན་འགྲོ་ནི་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ ལོག་པར་གཡེམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ངག་འཁྱལ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་དང་། ལོག་པས་འཚོ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། སེར་སྣ་དང་། མུ་ སྟེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་གུས་པས་ཕྱག་བྱེད་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མེད་པ་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གིས་ཡི་དམ་དུ་བཅས་ཏེ་བྱེད་པ་དང་། ཡི་དམ་དུ་བཅས་པ་མེད་པར་རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ དང་།གཞན་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་དག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བདེ་འགྲོ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ།།བདེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བ་དང་། དབྱེན་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚིག་ རྩུབ་པོ་ལས་ལོག་པ་དང་།ངག་འཁྱལ་བ་སྤོང་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་སྤོང་བ་དང་། གནོད་སེམས་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པས་འཚོ་བ་སྤོང་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤོང་བ་དང་། སེར་སྣ་སྤོང་བ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ལ་གུས་པར་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མེད་པ་སྤངས་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་ལྡོག་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་དམ་དུ་བླངས་པ་དང་། རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད དུ་འཇུག་པ་དང་།གཞན་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་རེ་རེ་ཡང་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཆོག་ཉིད་དེ་ཡིན་པས་ན་ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དང་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ གྱི་སྲོག་བསྲུང་བ་དང་།རང་གི་སྲོག་ཀྱང་སྟེར་བ་དང་། གཞན་གྱི་རྫས་སྲུང་བ་དང་། རང་གི་རྫས་སྟེར་བའོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་སྲུང་བ་དང་། རང་གི་བུད་མེད་ཀྱང་སྟེར་བའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་བསྲུང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། སྙན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། སྡིག་པ་མེད་པའི་ ཚིག་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟེར་བར་འདོད་པ་དང་། གསོད་པ་དང་། འཚོང་བ་དང་། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་འདོད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དེའི་འབྲས་ བུ་དག་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ།

般若波罗蜜多窍诀由大班智达宝源寂作完毕。由大班智达寂贤和大译师吴天赐译校并审定。


梵语：Kalyānakanda nāma prakaraṇa
藏语：善茎论
顶礼文殊童子。
应当了知轮回与涅槃、苦与乐、恶趣与善趣及其诸因，然后应当正确了知应舍与应取。
其中恶趣是指地狱、饿鬼、畜生诸趣。苦是指领受不悦意之事。其获得之因是非法，即：杀生、不与取、邪淫、妄语、离间语、粗恶语、绮语、贪心、害心、邪见、饮酒、邪命、损害、悭吝、恭敬供养外道并顶礼、对一切众生无慈心，此十六种恶行又各分为自己发誓而作、无誓偶尔而作、令他作、随喜他作四种，是为非法。由于这些都是长期的过患，应当乃至菩提间断除。也应令他人断除。
善趣是指天、人、非天诸趣。乐是指领受悦意之事。其获得之因是善法，即：断除杀生、断除不与取、断除邪淫、断除妄语、断除离间语、远离粗恶语、断除绮语、断除贪心、断除害心、断除邪见、断除饮酒、断除邪命、断除损害、断除悭吝、断除恭敬供养外道并顶礼、断除对一切众生无慈心，即远离十六种恶行。这些也各分为受持誓言、偶尔而作、令他作、随喜他作四种，是为无颠倒法。这也是最胜善知识，故应当乃至菩提间受持，也应令他人趋入。
如是，守护他人生命并施予自己生命，守护他人财物并施予自己财物，守护他人妻女并施予自己妻女，说诚实语、说护他语、说悦耳语、说无罪语，愿予一切众生一切圆满，欲令一切众生解脱杀害、买卖、殴打等一切不欲之事，如实深信善恶业及其果报。

-----------
 

这是一个典型的藏译佛典开头格式，包含了梵文标题和藏文标题：

1. རྒྱ་གར་སྐད་དུ（梵文为）：
   - ཀ་ལྱ་ན་ཀནྟོ་ནཱ་མ པྲ་ཀ་ར་ཎ
   - 梵文应该是 Kalyāṇakānta-nāma-prakaraṇa

2. བོད་སྐད་དུ（藏文为）：
   - དགེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ
   - 意为《善茎论》或《善根论》
   - དགེ་བ = 善/妙
   - སྡོང་པོ = 茎/干/根
   - རབ་ཏུ་བྱེད་པ = 论

3. 顶礼文：
   - འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ
   - 意为"顶礼文殊师利童子"

这是一个论典（prakaraṇa，རབ་ཏུ་བྱེད་པ）的名称，以"善"或"妙"为核心意象来命名。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བདུད་རྩི་འཐུང་བ་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྟེར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལས་སྟོན་པ་གཞན་ མེད་པར་གུས་པས་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་གུས་པས་མཆོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བྱམས་པ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་དམ་དུ་བླངས་པ་དང་། རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གཞན་དག་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར ནམ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། བདག་ གི་བ་ངེས་པར་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ པ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་ནི་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་རིས་དྲུག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་སྟེ་སྤང་བར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཙམ་ཡོད་ཅིང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ སྐྱེ་བ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་ཟད་ནས་གང་ཟག་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གང་ཟག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཕགས་ པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།མར་མེ་ཟད་པ་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཟད་པ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཐར་པ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །འགོག་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་།ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ།ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ལམ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་དང་ སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་།མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འབར་བའི་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲུལ་པས་ཇི་སྲིད་ནམ་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ལས་དང་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་ཐར་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ། འགོག་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའོ།

饮用如来法甘露，生活清净，供养众生，随力广施，除佛法僧外无他依止处而恭敬皈依在先，恭敬供养礼拜，于一切事物自身善加投入，对一切众生以大悲为先导而生慈心，以及后面将要阐述的十波罗蜜多。
这些也要作为誓愿受持，有时自己修行，有时令他人修行，有时随喜他人修行，每一项都分为四种，这是应当修行的法。由于这是善知识即最胜者，所以在未获得菩提之前都应当受持。也应当令他人趣入此道。
轮回蕴是苦谛，应当遍知苦。获得轮回的因是对诸蕴执著常、乐、我、我所为先导的贪欲、嗔恚、愚痴、我慢、疑惑、身见、边执见、邪见、见取见、戒禁取见等烦恼，以及善、不善等诸业是集，即集谛。集是轮回中六道带有烦恼的蕴生起，应当断除。
依据毗婆沙师的见解，涅槃有二种：有余依涅槃和无余依涅槃。其中，补特伽罗实有论者认为，仅有殊胜清净蕴存在，业、烦恼和生已尽，这是有余依涅槃。清净蕴也灭尽后仅有补特伽罗安住，这是无余依涅槃。
补特伽罗无实论者认为，仅有清净蕴本性的圣者灭尽业、烦恼和生，这是有余依涅槃。如灯火熄灭般清净蕴灭尽，这是无余依涅槃，即解脱和灭谛。灭应当现证。
获得涅槃的因是正见、正语、正业、正命、正精进、正念、正定，以戒定慧为本质的八支圣道，即道谛。道是应当修习的。
安住于大乘般若波罗蜜多法门者，是无二智慧光明自性、作为法身和化身二者所依、具足庄严相好威德圆满报身本性，以种种化现直至轮回未空之间利益众生，即诸正等觉佛陀断尽俱生烦恼、业和生，这是解脱、佛果、圆寂和灭谛，灭是应当现证的。

།དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ མེ་རབ་ཏུ་འབར་བར་བལྟ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་དང་། བྱམས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ།།དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་གཞན་གྱི་གནོད་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ དང་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་སྟེ།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རང་གི་ སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་།རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། བདེ་བར་མྱུར་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ།ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུན་མི་ གཅོད་པའི་སྨོན་ལམ་སྟེ།སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ལས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང་། བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཏེ། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ཚོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟེ།ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ལམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་།ཆོས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བཞི་མཉམ་པར་བརྟེན་པ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་རང་བཞིན་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་འབར་བའི་དཔལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྤྲུལ་པས་ཇི་སྲིད་དུ་ནམ་འཁོར་ བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་པོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་ཐར་པ་དང་།སངས་རྒྱས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ། འགོག་པ་ནི་མངོན་ དུ་བྱ་བའོ།།དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱས་ལ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ།ལམ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའོ།

获得这些的因是观见一切众生被三种痛苦之火炽然燃烧，而修习慈悲喜舍四无量心，皈依三宝，发菩提心。布施波罗蜜多有三种：财物布施、无畏布施和法布施。
持戒波罗蜜多有三种：摄善法戒、律仪戒和利益有情戒。
忍辱波罗蜜多有三种：耐苦忍、安受他害忍和谛察法忍。
精进波罗蜜多有三种：被甲精进、加行精进和不退精进。
禅定波罗蜜多有三种：除自过禅定、获神通禅定和现法乐住禅定。
智慧波罗蜜多有三种：闻所生慧、思所生慧和修所生慧。
方便波罗蜜多有三种：能除一切众生过失之方便、能令一切众生获得一切功德之方便、能速证圆满菩提之方便。
愿波罗蜜多有三种：圆满一切福慧资粮之愿、清净佛土之愿、不断利益一切众生之愿。
力波罗蜜多有三种：能摧破一切业之力、能摧破烦恼之力、能摧破魔众及外道等之力。
智波罗蜜多有三种：能除分别之智、能令分别与无分别平等之智、能了知一切众生利益之智。
摄集一切福德智慧资粮的本质即是十波罗蜜多自性之道，道谛之道应当以波罗蜜多乘之方式实际修行。
安住密咒乘者，是以无二智慧极为明显的本性大乐，以及法身、自性身等四身平等依止的吉祥密集等坛城主尊的本性，以相好庄严的吉祥圆满报身的自性，乃至轮回未空之间以化身利益众生的圆满正等正觉诸佛。
灭尽烦恼及习气与生死即是解脱、佛果、涅槃、灭谛，应当现证灭谛。
获得这些的因即是如前所说摄集一切福德智慧资粮本质的三种三摩地自性，应当如法修习三摩地，通过分别念修持吉祥密集等坛城轮之自性的道谛，应当修习此道。

།ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་མ་ལུས་པ་འདི་ཀུན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་མདོར་ བསྡུས་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པས་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིམ་པར་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གང་ཟག་སྟེ། ངོ་བོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་སོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། གང་ཟག་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་བཞིའི་བདག་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་སོ། །ཕུང་པོ རྣམས་མི་རྟག་པ་ནི་ཁོ་ན་ཉིད་དང་།ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་རྣམས་རྟག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ ཡུལ་འཛིན་ཅིང་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཙམ་མོ་ཞེས་དངོས་པོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་སོ།།དེ་རང་རང་གི་རྒྱུར་བྱས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་རྒྱུན་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། མདོ་སྡེ་པའི་ ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ།།དོན་དམ་པར་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གཅིག་པུའོ། །ཡང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བརྫུན་པ་འདི་ལྟ་བུ་གཟུང་བར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པའི་འཁོར་ལོར་གསལ་བ་ཞེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་གཅིག་གོ།།བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གསལ་བ་ཙམ་ནི་བདེན་པའོ། །མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྱུ་མ་བཞིན་བརྫུན་པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོར། རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་རྣམས་དོན་འདི་དག་གི་ཁྱད་ པར་བསྟན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མ་ཉམས་པའི་སྤྱན་གྱིས་ཚད་མས་གཞན་དག་ཏུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་དུ་མར་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས། འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པའི་དབུ་མ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་རང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་སུ་སྒྲོ་ བཏགས་པ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ།དེ་ཟད་པ་ནི་ཐར་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གསལ་བའི་རྒྱུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།།དེ་ཉིད་བེམས་པོ་ལས་ལོག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ནི། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ངེས་པ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ནི། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

如果以能够完全了知一切所说之法的智慧来修习，就能现前圆满正等觉。现在简要地说明住于毗婆沙师等见解者所说的种种和真实性的次第。
色、受、想、行、识本性的过去五蕴、未来五蕴、现在五蕴、涅槃和补特伽罗，这五种本性即是种种。诸蕴是常即是真实性，涅槃是常即是真实性，补特伽罗非常非无常即是真实性，这是西方毗婆沙师们所证悟的种种和真实性。
现在五蕴、虚空、择灭、非择灭，这四种本性即是种种。诸蕴无常即是真实性，虚空、择灭、非择灭是常即是真实性。这是迦湿弥罗毗婆沙师们所证悟的种种和真实性。
有相的识能执取外境，仅是现在五蕴，这一事物的本性即是种种。从各自作为因开始，乃至相续存在期间，仅是相续运行的本性即是刹那性和无我，这是经部行者们所证悟的种种和真实性。
胜义中如同秋天无云的虚空般的无二智慧唯一。又由无明力故，如是虚妄的能取所取本性的青等相轮明显，这是瑜伽行派的一种主张。大乐自性明显即是真谛。由无明习气力故如幻虚妄的相轮。
对于想要说明这些法的差别的随理行者们，以未失坏的慧眼已在他处以量成立，这是其义。
如是虽已说种种和真实性有多种，但为利益一切众生，应当令众生趣入圣弥勒所说的中观现前圆满菩提的修行方便。
其中，只要种种各别显现，身体、受用、处所等诸相仅是各自心的显现，分别为有情世间和器世间二者即是轮回，其灭尽即是解脱。
如是种种无二明显相续本性的一切法离所取能取分别即是种种和真实性。其极究竟转变即是诸如来法身。
远离无情的圆满受用身现前即是果位胜义般若波罗蜜多。仅是决定即是因位本性的般若波罗蜜多。

།སྡུག་བསྔལ་བ་གསུམ་གྱི་མེས་རབ་ཏུ་འབར་བར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟས་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས ཀུན་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་དང་།ཕན་པའི་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་དང་། མི་སྨོད་པའི་སེམས་དང་། ཕ་དང་མའི་སེམས་དང་། བུ་དང་བུ་མོའི་སེམས་དང་། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སེམས་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་སུ་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་སྲོག་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བྱམས་པ་དང་པོར་བྱ་ཞིང་། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀུན་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ལས་ལོག་ཅིང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་གོམས་པར་ བྱ་ཞིང་།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་གི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ནས། ཇི་སྲིད་ནམ་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་ དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པའི་རིམ་པའོ།། །།བི་ཀྲ་མ་ཤཱི་ལའི་པཎྜི་ཏ་རཏྣ་ཀཱི་རྟིས་མཛད་པ་དགེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །། པཎྜི་ཏ་བིདྱཱ་ཀ་ར་སིང་ཧ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝ་རྨས་བསྒྱུར་བའོ།

以大悲心观察一切被三苦之火炽然燃烧的轮回众生，对于那些众生，应当生起平等心、利益心、无害心、慈爱心、不轻蔑心、父母心、子女心、朋友心、亲眷心，
首先要生起胜过自己生命的慈爱心，解救一切众生脱离轮回，安置于佛果位中，
发愿成就圆满正等觉的菩提心，皈依三宝，远离十不善等一切过失行为，
修习布施等十波罗蜜多，圆满福慧二资粮海彼岸，
成就法身、报身、化身三身本性如来后，乃至轮回未空之间度化众生，
此为安住波罗蜜多乘之次第。
毗迦罗摩尸罗寺班智达惹那吉尔帝所造《善树》圆满。
由班智达毗迦耶迦罗僧诃与译师曼殊室利瓦玛翻译。

